Nýjustu færslur

AkureyrarAkademían og Sagnfræðingafélag Íslands standa að málþinginu Hvað er kreppa? mánudaginn 8. febrúar kl. 15 í gamla Húsmæðraskólanum, Þórunnarstræti 99 á Akureyri. Á málþinginu endurflytja Viðar Hreinsson, Sigrún Davíðsdóttir og Guðmundur Hálfdanarson fyrirlestrana sem þau héldu í hádegisfyrirlestraröð Sagnfræðingafélagsins haustið 2009 undir yfirskriftinni Hvað er kreppa?

Dagskráin er eftirfarandi:

15:00 Húsið opnar

15:15 Kristín Ástgeirsdóttir: Málþingið sett

15:20 Viðar Hreinsson, bókmenntafræðingur: Er einhver að hlusta? Um ótta og eymd hugvísindanna

16:00 Sigrún Davíðsdóttir, blaðamaður: Kreppan og kunningjaþjóðfélagið

16:40 Hlé

17:00 Guðmundur Hálfdánarson, sagnfræðingur: Er íslenskt fullveldi í kreppu?

17:40 Umræður

18:00 Þingslit

Kristín Ástgeirsdóttir stýrir fundinum.

Aðgangur er ókeypis og allir eru boðnir velkomnir.

Í gær hélt Úlfur Bragason erindi um Gissur Þorvaldsson og mat á bæði honum og samtímamönnum hans. Fyrirlesturinn var afar vel sóttur og vel talað um hann. Þetta var annar hádegisfyrirlesturinn í röðinni Hvað er dómur sögunnar? og er nú hægt að hlusta á erindið í heild sinni hér.

Úlfar Bragason prófessor flytur erindið „Útlent vald oss yfir dynur – Ísland hefur jarl!“ Eftirmæli Gissurar Þorvaldssonarþriðjudaginn 2. febrúar kl. 12.05 í fyrirlestrasal Þjóðminjasafns Íslands. Erindið er hluti af hádegisfyrirlestraröð Sagnfræðingafélagsins sem ber yfirskriftina Hvað er dómur sögunnar?

Í lýsingu á erindinu segir:

Í bók sinni um Gissur jarl (1966) sagði Ólafur Hansson: „Það mun hafa verið hin almenna skoðun hér á landi í lok síðustu aldar og fram eftir þessari, að Gissur væri eitt hið versta illmenni, sem uppi hefði verið hér á landi“(145). Ólafur benti á að þessi dómur byggðist á þjóðernislegri söguskoðun 19. aldar og ætti sér ekki nema litla stoð í heimildum. Niðurstaða hans var sú að þess væri að vænta „að mat Íslendinga á Gissuri jarli verði í framtíðinni hlutlægara og ástríðulausra en það var um langan aldur“ (149).

Síðan Ólafur skrifaði bók sína hafa ýmir fjallað um sögu 13. aldar – bæði sagnfræðingar og rithöfundar. En hefur dómur sögunnar yfir Gissuri breyst? Er ekki enn í almennri umræðu um utanríkismál vísað til endaloka goðaveldisins og þau tekin sem dæmi um hvernig slæmir synir og dætur eigi ekki að svíka móður sína? Er ekki enn verið að hrópa landráðamenn á götum og í þingsölum? Er þá ekki beint og óbeint verið að vísa til hinnar hefðbundu stórsögu um glæsta gullöld sem rann sitt skeið vegna svikráða óþjóðhollra manna? Gerð voru hróp að Jóhönnu Sigurðardóttur og öðrum ráðherra á Austurvelli 17. júní og þeir vændir um svik.

Í fyrirlestrinum verður fjallað um hvort dómur sögunnar yfir Gissuri Þorvaldssyni hafi breyst í sagnaritun síðustu 50 ára, hvort rithöfundar sem fjallað hafi um 13. öldina hafi tekið mið af nýjum sagnfræðirannsóknum eða sitji enn við sinn þjóðerniskeip og hvort almenningur sitji fastur í stórsögu sjálfsstæðisbaráttunnar svokölluðu? Verður Jóhönnu Sigurðardóttur að ósk sinni að sá kafli í sögu Íslendinga sem hún telur að nú sé hafinn verði stuttur? Hver verður dómur sögunnar yfir hlutverki hennar í þeim kafla?

Sem fyrr er aðgangur ókeypis og öllum heimill.

Sagnfræðingafélag Íslands og Félag þjóðfræðinga á Íslandi áætla að halda næstu landsbyggðaráðstefnu sína á Suðausturlandi; í Suðursveit og á Höfn
Hornafirði. Ráðstefnan verður haldin í samvinnu við Fræðasetur Háskóla Íslands á Höfn og ReykjavíkurAkademíuna, helgina 21.-23. maí.

Fyrirsögn ráðstefnunnar er að þessu sinni UNDIR HORNAFJARÐARMÁNA og áhersla verður lögð á samspil mannlífs, menningar og náttúru á Suðausturlandi. Óskað er eftir erindum á sviði hug- og félagsvísinda sem falla að þessu efni. Tillögur að erindum sendist til Írisar Ellenberger, formanns Sagnfræðingafélagsins, netfang irisel@hi.is og Soffíu Auðar Birgisdóttur, sérfræðings á Háskólasetrinu á Höfn, netfang: soffiab@hi.is, fyrir 15. febrúar. Nánari upplýsingar má einnig fá í síma: 8614832 (Íris) og 4708042 eða 8482003 (Soffía Auður).

Markmiðið með landsbyggðaráðstefnunum er m.a. að hlúa að staðbundnum rannsóknum og fræðastörfum á landsbyggðinni og gefa fólki kost á að miðla
þeim rannsóknum sem unnar eru á sviði hug- og félagsvísinda á landsvísu. Ávallt er leitast við að hafa ráðstefnurnar þverfaglegar og fá fyrirlesara
af ólíkum fræðasviðum auk heimamanna á hverju svæði fyrir sig. Ráðstefnuhaldinu er einnig ætlað að vekja áhuga fræðimanna af höfuðborgarsvæðinu á einstökum svæðum landsbyggðarinnar og taka fyrir efni sem eru knýjandi í fræðilegri umræðu. Þessar ráðstefnur hafa verið mjög fjölsóttar af fræðimönnum sem og stúdentum.

Sigurður Gylfi Magnússon hélt í dag opnunarerindi hádegisfyrirlestraraðarinnar Hvað er dómur sögunnar? Vel var mætt í fyrirlestrasal Þjóðminjasafnsins en nú geta þeir sem ekki komust fyrir eða vilja hlusta aftur gert það. Erindi Sigurðar, Dómur sögunnar er ævinlega rangur!, er aðgengilegt hér.

Sigurður Gylfi Magnússon, doktor í sagnfræði og háskólakennari, flytur erindið Dómur sögunnar er ævinlega rangur! þriðjudaginn 19. janúar kl. 12.05 í fyrirlestrasal Þjóðminjasafns Íslands. Með erindinu opnar Sigurður Gylfi vormisseri hádegisfyrirlestraraðarinnar Hvað er dómur sögunnar?

Í þessum fyrirlestri mun Sigurður Gylfi sýna fram á með dæmum að sagnfræðingar verði að ganga út frá því í sinni nálgun á fortíðinni að dómar sem óhjákvæmilega eru felldir um söguna séu jafnan rangir. Þegar fræðimenn sofa á verðinum er hins vegar voðinn vís og dómar sögunnar öðlast þá sjálfstætt líf sem algild sannindi. Fyrirlesturinn fjallar með öðrum orðum um erindi sagnfræðinnar við samtímann.

Hinn árlegi bókafundur Sögufélags og Sagnfræðingafélagsins verður haldinn fimmtudaginn 14. janúar kl. 20 í húsnæði Sögufélags, Fischersundi 3.

Ævisagnaþema verður á fundinum og er dagskráin eftirfarandi:

20.00 Vigdís. Kona verður forseti eftir Pál Valsson. Erla Hulda Halldórsdóttir gagnrýnir.

20:30 Mynd af Ragnari í Smára eftir Jón Karl Helgason. Sigrún Sigurðardóttir gagnrýnir.

21: 00 Hlé

21:15  Snorri. Ævisaga Snorra Sturlusonar 1179-1241 eftir Óskar Guðmundsson. Helgi Þorláksson gagnrýnir.

21:45 ÞÞ í forheimskunarlandi eftir Pétur Gunnarsson. Soffía Auður Birgisdóttir gagnrýnir.

Hvert erindi verður u.þ.b. 15 mínútur að lengd og er gert ráð fyrir ca. 15 mínútna umræðum að loknu hverju þeirra.

Léttar veitingar verða til sölu á vægu verði