Síðastliðinn þriðjudag, 24. janúar, hélt Sigrún Sigurðardóttir erindi sitt "Innrömmun: minningar, ljósmyndir, saga" í hádegisfyrirlestraröðinni Hvað eru minningar? Þeir sem ekki komust að geta nú hlýtt á erindið hér.
Næstkomandi þriðjudag, 24. janúar, heldur Sigrún Sigurðardóttir fyrirlestur sinn "Innrömmun. Minningar, ljósmyndir og saga" í hádegisfyrirlestraröðinni Hvað eru minningar?
Í fyrirlestrinum verður fjallað um horfin augnablik sem endurfæðast á ljósmynd og hvernig ljósmyndir eru notaðar til að varðveita sögur og búa til sögur um einstaklinga, fjölskyldur og þjóðir. Fjallað verður um tengsl minninga og ljósmynda og hvernig minningar hafa verið stofnanavæddar, skilgreindar fyrirfram og jafnvel skilyrtar. Í því sambandi verða mörk heimildaljósmynda, fréttaljósmynda og listljósmynda skoðuð sérstaklega. Fjallað verður ítarlega um sýninguna Fjölskylda þjóðanna (Family of Man) frá árinu 1955 og um tilraunir samtímaljósmyndara til að afbyggja staðlaðar minningar og gefa horfnum augnablikum nýtt líf.
Fyrirlesturinn er öllum opinn og ókeypis. Fyrirlesturinn hefst klukkan 12:05 í sal Þjóðminjasafns Íslands.
Í gær, þriðjudaginn 10. janúar, hóf Þorsetinn Helgason fyrirlestraröð vormisseris Hvað eru minningar? með erindi sínu "Sameiginlegar minningar og sagnfræði: systur eða keppinautar?"
Næstkomandi þriðjudag, 10. janúar, hefst hádegisfyrirlestraröð Sagnfræðingafélags Íslands sem nú ber yfirskriftina Hvað eru minningar? Þorsteinn Helgason mun flytja opnunarerindið "Sameiginlegar minningar og sagnfræði: Systur eða keppinautar?"
Í fyrirlestrinum verður fjallað um minni og minningu sem félagslegt fyrirbæri og einkum staldrað við svokallaða „sameiginlega minningu“ (e. collective memory). Hugtakið varð til á fyrri hluta síðustu aldar en komst á flug á seinni hluta hennar. Með hugtakinu er átt við viðhorf til fortíðarinnar og lífsgilda sem ríkjandi eru í hópum af ýmsu tagi. Áhrifamest og mest rannsökuð er sameiginleg minning heilla þjóða og þjóðríkja – þjóðminning. Hún getur birst sem þegjandi samkomulag og lágvært muldur eða valdboð um skyldugar skoðanir. Eitt af verkfærum hennar eru kennslubækur sem notaðar eru í skólum. Fyrirlesarinn, Þorsteinn Helgason, er dósent á Menntavísindasviði Háskóla Íslands og hefur m.a. samið og rannsakað slíkar kennslubækur. Hann tekur því dæmi af þeim og af minningum og sögu Tyrkjaránsins sem Þorsteinn hefur einnig rannsakað. Jafnframt verður í fyrirlestrinum reynt að átta sig á nokkrum tegundum hugtaka sem sprottið hafa upp í skógi minningafræða og rýnt í tengsl, bræðravíg jafnt sem systralag, milli einstaklingsminnis og sameiginlegra minninga, fræðilegrar greiningar og minnisafurða. Gengið verður í smiðju til fræðimanna á þessu sviði á borð við Maurice Halbwachs, Pierre Nora, Aleidu Assmann og Paul Ricœur.
Líkt og ávallt er aðgangur öllum opinn og ókeypis. Fyrirlesturinn hefst kl. 12:05 og er í sal Þjóðminjasafns Íslands.
Fyrr í dag hélt Súsanna Margrét Gestsdóttir lokaerindið í hádegisfyrirlestraröðinni Hvað er (mis)notkun sögunnar? Mældist erindið, "Minniháttar misnotkun?" vel fyrir hjá viðstöddum en nú geta allir nálgast upptöku af fundinum hér. Því miður gaf upptökutækið upp öndina rétt áður en umræðum lauk, en meginhluti fundarins er á upptökunni.
Næstkomandi þriðjudag, 6. desember, mun Súsanna Margrét Gestdóttir halda lokaerindið í hádegisfyrirlestraröðinni Hvað er (mis)notkun sögunnar? Erindið ber heitið "Minniháttar misnotkun?"
Engum sem fylgst hefur með fyrirlestraröðinni um misnotkun sögunnar dylst hugur um að sú misnotkun er víðtæk og jafnvel almenn. Í þessu síðasta erindi raðarinnar verður spurt hvort hugsanlega megi tala um minniháttar misnotkun – t.d. hér á landi – sem skipti þá minna máli en gríðarleg misnotkun með grafalvarlegum afleiðingum – eins og sums staðar í útlöndum. Einnig verður rýnt í líklegan tilgang misnotkunar sögunnar og erlend dæmi notuð til að nálgast niðurstöðu um hvers vegna hún á sér einnig stað á Íslandi.
Líkt og ávallt er aðgangur öllum opinn og ókeypis. Fyrirlesturinn hefst kl. 12:05 og er í sal Þjóðminjasafns Íslands.
Síðastliðið miðvikudagskvöld héldu Sagnfræðingafélag Íslands og ReykjavíkurAkademían kvöldfundinn Vinstri róttækni: Hugsjónabarátta eða landráð? Þar héldu Skafti Ingimarsson, Guðni Th. Jóhannesson, Jón Ólafsson og Ragnheiður Kristjánsdóttir framsögu og má nú hlýða á þær auk umræðna sem spunnust að þeim loknum.
Í kjölfar séstaklega líflegra umræðna á Gammabrekku um yfirskrift(ir) hádegisfyrirlestra næsta vetrar hefur stjórn Sagnfræðingafélags Íslands ákveðið að bjóða áhugasömum að kjósa um tillögurnar. Kosningin fer fram á hér að neðan og er hægt að velja á milli nokkurra efna sem nefnd voru á Gammabrekku. Þar sem tvö misseri eru undir er hægt að velja tvo svarmöguleika.
Gert er ráð fyrir að kosning standi yfir í eina viku og eru því allir áhugasamir beðnir um að koma sinni skoðun á framfæri hið fyrsta í þessari leiðbeinandi kosningu.
Vinsamlegast kjósið hér að neðan.
Loading ...Á stjórnarfundi félagsins fyrr í vikunni var ákveðið hvaða efni verða tekin fyrir í hádegisfyrirlestraröðum næsta vetrar. Tvo efni voru valin: Hvað er kynjasaga? og Hvað eru lög?
Miklar umræður urðu um hádegisfyrirlestraröðina á Gammabrekku og er vonast til að það skili sér í fjölda spennandi tillagna um erindi. Áhugasamir eru beðnir um að setja sig í samband við formann félagsins, Val Frey Steinarsson, og taka fram titil erindis og umfjöllunarefni þess.
Ragna Árnadóttir fyrrum dómsmálaráðherra flytur opnunarerindi í hádegisfyrirlestrarröð Sagnfræðingafélagsins, Hvað eru lög?
Þriðjudagurinn 21. september kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands, aðgangur öllum opinn og ókeypis.
Ágúst Þór Árnason flytur erindi sitt, Stjórnarskrá eða stefnuskrá?, í hádegisfyrirlestrarröð Sagnfræðingafélagsins, Hvað eru lög?
Þriðjudagurinn 28. september kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands, aðgangur öllum opinn og ókeypis.
Björg Thorarensen flytur erindi sitt, Hað eru stjórnlög?, í hádegisfyrirlestrarröð Sagnfræðingafélagsins, Hvað eru lög?
Þriðjudagurinn 12. október kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands, aðgangur öllum opinn og ókeypis.
Guðni Th. Jóhannesson flytur erindi sitt, Hvað má? Skráð og óskráð lög um ævisagnaritun, í hádegisfyrirlestrarröð Sagnfræðingafélagsins, Hvað eru lög?
Þriðjudagurinn 26. október kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands, aðgangur öllum opinn og ókeypis.
Már Jónsson flytur erindi sitt, Afkynjun erfða um miðja 19. öld: Framkvæmd og forsendur, í hádegisfyrirlestrarröð Sagnfræðingafélagsins, Hvað eru lög?
Þriðjudagurinn 23. nóvember kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands, aðgangur öllum opinn og ókeypis.
Erla Hulda Halldórsdóttir flytur erindi sitt, Nútímakonan, birtingarmynd hins ókvenlega, í hádegisfyrirlestrarröð Sagnfræðingafélagsins, Hvað er kynjasaga?
Þriðjudagurinn 11. janúar kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands, aðgangur öllum opinn og ókeypis.
Erlingur Brynjólfsson flytur erindi sitt, Um kvenfólk og brennivín, í hádegisfyrirlestrarröð Sagnfræðingafélagsins, Hvað er kynjasaga?
Þriðjudagurinn 25. janúar kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands, aðgangur öllum opinn og ókeypis.
Davíð Ólafsson flytur erindi sitt, Konur, handritamenning og bókmenntasaga hversdagsins, í hádegisfyrirlestrarröð Sagnfræðingafélagsins, Hvað er kynjasaga?
Þriðjudagurinn 08. febrúar kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands, aðgangur öllum opinn og ókeypis.
Rósa Magnúsardóttir flytur erindi sitt, Þóra og Kristinn: Ævisaga - hjónasaga - kynslóðasaga - kynjasaga?, í hádegisfyrirlestrarröð Sagnfræðingafélagsins, Hvað er kynjasaga?
Þriðjudagurinn 22. febrúar kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands, aðgangur öllum opinn og ókeypis.
Páll Björnsson flytur erindi sitt, Fjallkarl Íslands: Jón Sigurðsson forseti, í hádegisfyrirlestrarröð Sagnfræðingafélagsins, Hvað er kynjasaga?
Þriðjudagurinn 08. mars kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands, aðgangur öllum opinn og ókeypis.
Svanur Pétursson flytur erindi sitt, Hver er munurinn á kynjasögu og kynferðissögu, í hádegisfyrirlestrarröð Sagnfræðingafélagsins, Hvað er kynjasaga?
Þriðjudagurinn 22. mars kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands, aðgangur öllum opinn og ókeypis.
Sigríður Matthíasdóttir, Þorgerður Einarsdóttir og Guðný Gústafsdóttir flytja erindi sitt, Frá móðureðli til kynþokka. Mótun íslenskra kvenleikahugmynda 1900 til 2000, í hádegisfyrirlestrarröð Sagnfræðingafélagsins, Hvað er kynjasaga?
Þriðjudagurinn 05. apríl kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands, aðgangur öllum opinn og ókeypis.
Hafdís Erla Hafsteinsdóttir flytur erindi sitt, Forystulið þjóðarinnar? Kvennaíþróttir, karlmennska og þjóðerni, í hádegisfyrirlestrarröð Sagnfræðingafélagsins, Hvað er kynjasaga?
Þriðjudagurinn 19. apríl kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands, aðgangur öllum opinn og ókeypis.
Nú hefjast hádegisfyrirlestrar Sagnfræðingafélagsins og verður sá fyrsti næstkomandi þriðjudag, 21. september. Ragna Árnadóttir fyrrum dómsmálaráðherra opnar þá röðina Hvað eru lög? Á eftir henni kemur svo hver fyrirlesarinn á fætur öðrum, eins og sjá má hér til hliðar.
11. janúar hefst svo röðin Hvað er kynjasaga? með fyrirlestri Erlu Huldu Halldórsdóttur. Fyrri part þeirrar raðar má einnig sjá hér til hliðar.
Allir fyrirlestrar verða í Þjóðminjasafni Íslands á þriðjudögum sem fyrr og hefjast kl. 12:05. Aðgangur ókeypis og öllum opinn.
Veggspjald fyrir alla fyrirlestra vetrarins má sjá hér.
Fyrsti hádegisfyrirlestur vetrarins verður næstkomandi þriðjudag, 21. september, og hefst kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands. Þá flytur Ragna Árnadóttir erindi sitt Lög eru nauðsynleg í réttarríki og opnar með því fyrirlestraröðina Hvað eru lög?
Íslenskt samfélag glímir við eftirköst bankahrunsins. Kallað er eftir breyttum stjórnarháttum og endurskoðun stjórnarskrár er í deiglunni. Fyrirsjáanlegt er að fjölmörg mál tengd hruninu verða útkljáð fyrir dómstólum, hvort sem þau varða refsiábyrgð einstaklinga eða fjárhagslega hagsmuni.
Í fyrirlestnum verður rætt um grundvallarákvæði er lúta að réttinum til réttlátrar málsmeðferðar, banni við afturvirkni refsilaga og friðhelgi eignarréttar, einkum þýðingu þeirra fyrir hið íslenska réttarríki nú.
Sem fyrr er aðgangur ókeypis og öllum opinn meðan húsrúm leyfir.
Síðastliðinn þriðjudag, 21. september, hélt Ragna Árnadóttir fyrirlesturinn "Lög eru nauðsynleg í réttarríki" og opnaði þar með röðina "Hvað eru lög?". Þeir sem ekki voru á staðnum geta núna hlustað á erindið í heild sinni hér.
Nú er stutt stórra högga á milli því strax er komið að öðrum fyrirlestrinum í röðinni Hvað eru lög? Næsta þriðjudag, 28. september, flytur Ágúst Þór Árnason erindið Stjórnarskrá eða stefnuskrá?
Stjórnarskrár eins og við þekkjum þær í dag eru rétt rúmlega tvöhundruð ára gamalt fyrirbæri kennt við nútímann. Á þeim tíma sem liðinn er frá því að Bandaríkjamenn og Frakkar sömdu og samþykktu sögufræg gögn um mannréttindi og stjórnskipan undir lok átjándu aldar hefur margt verið rætt og ritað um eðli og innihald stjórnarskrár nútímans. Í kjölfar þessa frumkvæðis Bandaríkjamanna og Frakka hófst uppgangstímabil stjórnarskrárfestunnar (constitutionalism) sem varði fram yfir miðja 19. öld. Eftir veikburða tilraunir til að endurlífga og endurbæta þær hugmyndir sem lágu stjórnarskrárfestunni til grundvallar að lokinni heimstyrjöldinni fyrri lifði hún sitt versta niðurlægingatímabil með uppgangi alræðishyggju af ýmsum toga. Endurreisnartímabil stjórnarskrárfestunnar er oftast talið hefjast með samþykkt stjórnarskrár Sambandslýðveldisins Þýskalands í maí 1949 (das Grundgesetz) og líta má á samþykkt Mannréttindakafla Sameinuðu þjóðanna, 10. desember 1948, sem forleik þess sem á eftir kom.
Umræður og skrif um hugmyndafræði stjórnarskrárfestunnar hafa aldrei verið fyrirferðamikil á Íslandi og líklegt má telja að veigamesta ástæða þess hafi verið sú að krafan um stjórnarskrá og síðar stjórnarskráin sjálf var nýtt sem tæki í fullveldis- og sjálfstæðisbaráttu Íslendinga. Í erindi sínu leitar Ágúst Þór Árnason svara við þeirri spurningu hvort þessi staðreynd hafi orðið til trafala við mótun eigin hugmynda um stjórnarskrá og stjórnskipun lýðveldisins Íslands. Ágúst veltir því einnig fyrir sér hver staðan sé í þessum málum á Íslandi í ljósi helst kenninga um hlutverk nútíma stjórnarskráa.
Sem fyrr hefst fyrirlesturinn kl. 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands og er aðgangur ókeypis og öllum opinn.
Í dag hélt Ágúst Þór Árnason fyrirlesturinn "Stjórnarskrá eða stefnuskrá" í fyrirlestraröðinni "Hvað eru lög?". Þeir sem ekki voru á staðnum geta núna hlustað á erindið í heild sinni hér.
Næstkomandi þriðjudag, 12. október, heldur Björg Thorarensen erindi sitt Hvað eru stjórnlög í hádegisfyrirlestraröðinni Hvað eru lög?
Með stjórnlögum er almennt átt við lög sem ríki setja sér um grundvallarreglur varðandi skipulag og æðstu stjórn ríkisins og valdmörk þeirra sem fara með ríkisvald – oftast er þeim safnað saman í lagabálk sem kallaður er stjórnarskrá eða grundvallarlög. Um setningarhátt stjórnlaga og stöðu þeirra í lagakerfinu gilda önnur sjónarmið en eiga við um önnur lög ríkisins. Þar má fyrst nefna að í lýðræðislegu skipulagi hafa stjórnlög nánari tengsl við þjóðina en á við um almenn lög sem löggjafinn setur. Þannig er vísað til þess að þjóðin sjálf sé stjórnarskrárgjafinn, frá henni sé sprottið valdið sem handhöfum ríkisvaldsins er falið að fara með í hennar umboði. Af þeirri ástæðu er algengt að í stjórnlögum sé mælt fyrir um að þjóðin skuli taka beina og milliliðalausa afstöðu til setningar þeirra eða breytinga á þeim. Vegna hins sérstaka eðlis stjórnlaga sem leggja grunninn að störfum valdhafanna og setja þeim ákveðin mörk í samskiptum við borgarana gilda flóknari reglur um breytingar á þeim en öðrum lögum. Þannig er spornað við því að grunnurinn að stjórnskipulaginu og réttindavernd borgara verði háður pólitískum dægursveiflum.
Í fyrirlestri sínum mun Björg fjalla um eðli stjórnlaga út frá þessum megineinkennum, en einnig nánar um efni slíkra laga og þá sérstaklega hvað einkennir góð stjórnlög. Lagt verður mat á hvernig íslensk stjórnlög sem bundin eru í lýðveldisstjórnarskrána frá 1944 falla að þeim hugmyndum og hvers vegna tilraunir til að endurskoða nokkra lykilþætti hennar hafa ekki borið árangur. Þjóðin stendur nú frammi fyrir verkefni sem á sér ekki hliðstæðu í öðrum löndum, að koma saman á þjóðfundi og síðan að kjósa til stjórnlagaþings sem ætlað er að endurskoða stjórnarskrána. Björg mun leitast við að svara þeirri spurningu hvort þessi aðferð sé líkleg til að treysta tengsl stjórnarskrárinnar við þjóðina og skapa sátt um þau grunngildi og undirstöður sem íslenskt samfélag hvílir á.
Sem fyrr er fyrirlesturinn í Þjóðminjasafni Íslands og hefst kl. 12.05. Aðgangur er ókeypis og öllum opinn.
Þann 10. nóvember næstkomandi verður kvöldfundur í Sögufélagi þar sem starfsvettvangur sagnfræðinga verður ræddur. Stuttar framsögur frá fulltrúum HÍ, safna, kennara og sjálfstætt starfandi á undan almennum umræðum.
Hvernig er starfsvettvangurinn, hvernig er námið í HÍ að skila störfum til útskrifaðra, hvernig nýtist sagnfræðin á vinnumarkaðinum? Og umfram allt erum við sagnfræðingar nægilega vakandi til að standa vörð um störf sagnfræðinga?
Miðvikudagurinn 10. nóvember í húsi Sögufélags kl. 20.00, aðgangur ókeypis og öllum opinn. Nánar auglýst síðar.
Hvað má? Skráð og óskráð lög um ævisagnaritun - Hádegisfundur nk. þriðjudag, 26. október kl. 12.05 í fyrirlestrarröðinni Hvað eru lög?
Fyrirlesari: Guðni Th. Jóhannesson sagnfræðingur.
Oft kemur fyrir að ævisögur valda illdeilum, jafnvel svo úr þurfi að skera fyrir dómi. Í erindinu verður rætt um álitamál sem geta vaknað þegar einstaklingur segir ævisögu sína eða fær annan til að gera það fyrir sig, og ekki síður þegar einhver ákveður að segja ævisögu annars manns í óþökk hans eða ættingja hans. Hvað má? Þannig hljómar meginspurningin sem glímt verður við. Önnur spurning, sem er í raun eins veigamikil, kemur þó um leið fram á varirnar: Segir hver?
Staður: Þjóðminjasafn Íslands, Athugið að fyrirlesturinn verður fluttur á 2. hæð safnsins!
Stund: Þriðjudaginn 26 október frá 12:05 til 13:00
Aðgangur ókeypis og öllum opinn
Fyrirhugaður fyrirlestur Láru Magnúsardóttur, Siðferði í lögum. Hver er aðili að afsökunarbeiðni?, fellur niður af óviðráðanlegum orsökum.
Næsti hádegisfyrirlestur er því erindi Más Jónssonar, Afkynjun erfða um miðja 19. öld: Framkvæmd og forsendur, þann 23. nóvember næstkomandi. Verður það jafnframt síðasta erindi þessarar annar.
Eftir nokkra bið hefur tekist að koma fyrirlestri Guðna Th. Jóhannessonar, Hvað má? Skráð og óskráð lög um ævisagnaritun á netið. Því miður eru gæði upptökunnar ekki jafn góð og oft áður en áhugasamir taka væntanlega innihaldinu fagnandi engu að síður. Erindið er aðgengilegt hér.
Eftir nokkra bið hefur tekist að koma fyrirlestri Bjargar Thorarensen, Hvað eru stjórnlög? á netið. Því miður eru gæði upptökunnar ekki jafn góð og oft áður en áhugasamir taka væntanlega innihaldinu fagnandi engu að síður. Erindið er aðgengilegt hér.
Sagnfræðingafélagið heldur nú kvöldfund um starfsvettvang sagnfræðinga, miðvikudaginn 10. nóvember kl. 20.00 í húsi Sögufélags, undir yfirskriftinni Aumastir allra? Félagsmenn eru hvattir til að fjölmenna á fundinn.
Dagskrá:
20:00 Már Jónsson, prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands: Hvað geta sagnfræðingar?
20:15 Súsanna Margrét Gestsdóttir, sögukennari við Fjölbrautaskólann við Ármúla og kennari við menntavísindasvið Háskóla Íslands: Sælt er víst sögu að kenna
20:30 Magnús Lyngdal Magnússon, sviðsstjóri á rannsókna- og nýsköpunarsviði Rannís: Aldrei nóg að gera, eða hvað?
20:45 Hrefna Róbertsdóttir, sviðsstjóri skjalasviðs Þjóðskjalasafns Íslands: Fjölbreyttur starfsvettvangur sagnfræðinga á skjalasöfnum og minjasöfnum
21:00 Kaffihlé
21:15 Pallborðsumræður og spurningar
Fundarstjóri: Njörður Sigurðsson
Yfirskriftin er fengin úr fyrirlestri Björns Þorsteinssonar frá 1983 sem birtist svo í Sögnum en reyndar setti Björn ekkert spurningarmerki við sína yfirskrift!
Næstkomandi þriðjudag, 23. nóvember, heldur Már Jónsson prófessor erindi sitt "Afkynjun erfða um miðja 19. öld: forsendur og framkvæmd". Fyrirlesturinn er sá síðasti í röðinni "Hvað eru lög?".
Árið 1847 áttu íslenskir alþingismenn frumkvæði að því að erfðaréttur sona og dætra yrði gerður jafn, í stað þess að sonur fengi tvo hluti á móti einum hlut dóttur, eins og hafði verið hérlendis að minnsta kosti frá lokum 13. aldar. Röksemdir alþingismanna voru á þá leið að jafn erfðaréttur væri í senn sanngjarn og réttlátur, en jafnframt var fullyrt að foreldrum í landinu þætti slík tilhögun betri. Tillagan gekk lengra en ný löggjöf í Danmörku, þar sem foreldrum var leyft að ráðstafa eignum sínum jafnt, en var engu að síður samþykkt í stjórnardeildum í Kaupmannahöfn og varð hluti af tilskipun konungs um erfðir á Íslandi frá 25. september 1850. Í erindinu verður reynt að grafast fyrir um forsendur þessarar hugmyndar í íslensku samfélagi á fyrri hluta 19. aldar en mestu rúmi varið í að greina framkvæmd laganna eftir því sem fram kemur í skiptabókum og öðrum gögnum sem varða dánarbú og ráðstöfun þeirra.
Fyrirlesturinn hefst kl. 12.05 í Þjóðminjasafni Íslands og er aðgangur ókeypis og öllum opinn.
Síðastliðinn þriðjudag, 23. nóvember, hélt Már Jónsson fyrirlesturinn "Afkynjun erfða um miðja 19. öld: forsendur og framkvæmd" og lauk þar með röðinni Hvað eru lög?. Þeir sem ekki voru á staðnum geta núna hlustað á erindið hér.
Stjórn Sagnfræðingafélags Íslands lýsir yfir ánægju með vilja alþingismanna til að auka sögukennslu og að útbúið verði fjölbreyttara námsefni, heimildasöfn og myndefni til slíkrar kennslu. Aukinn námstími og námsefni í sögu á öllum skólastigum væri mikið fagnaðarefni. Þannig mætti auka almenna söguþekkingu og -vitund. Til að svo megi verða er nauðsynlegt að auka stuðning og styrki til útgáfu hvers kyns námsefnis á öllum skólastigum en að sama skapi er mjög áríðandi að hlúð sé að rannsóknum á fortíðinni, þar sem mjög mikilvægt er að námsefni í sögu sé á hverjum tíma byggt á nýjustu rannsóknum í sagnfræði.
Stjórn Sagnfræðingafélag Íslands fagnar þeirri viðleitni að hlúa að sagnfræðirannsóknum og miðlun og hvetur til þess að allar hugmyndir sem miða að því, komist sem fyrst í framkvæmd.
Næstkomandi þriðjudag, 11. janúar, hefst ný fyrirlestrarröð Hvað er kynjasaga? Erla Hulda Halldórsdóttir hefur röðina með fyrirlestrinum "Nútímakonan, birtingarmynd hins ókvenlega."
Hið kvenlega og kvenleiki er lykilhugtak í umræðunni um menntun og samfélagslegt hlutverk kvenna á síðari hluta 19. aldar og er meðal þeirra þrástefja sem greina má í orðræðu blaða og fyrirlestra. Þrátt fyrir það virðist skilgreining á hugtakinu vera óljós. Og það sem meira er, þá er hugtakið ókvenlegt meira áberandi en hið kvenlega. Á þann hátt er andtýpunni eða ómyndinni teflt fram til þess að gefa hinni æskilegu og eftirsóknarverðu ímynd merkingu.
Í fyrirlestrinum er rætt um kvenleika og úrhraks-kvenleika eða ómynd undir lok 19. aldar og tilraunir kvenfrelsiskvenna til þess að draga úr þeim áhrifum sem hinn lítt skilgreindi en heftandi „kvenleiki“ hafði á líf og sjálfsmynd kvenna. Þeirri spurningu er varpað fram hvort konur hafi þurft að afneita kvenleikanum og hætta að vera „konur“, til þess að geta með réttu kallast nútímakonur og krafist þess að standa jafnfætis körlum í lífi og starfi.
Fyrirlesturinn hefst 12:05 í Þjóðminjasafni Íslands og er aðgangur ókeypis og öllum opinn.
Hinn árlegi bókafundur Sagnfræðingafélags Íslands og Sögufélags verður fimmtudaginn 27. janúar kl. 20 í húsnæði Sögufélags í Fischersundi.
Fjallað verður um bækur Guðna Th. Jóhannessonar, Margrétar Guðmundsdóttur, Sigrúnar Pálsdóttur og Þórs Whitehead.
Fundurinn er ókeypis og öllum opinn.
Hinn árlegi bókafundur Sagnfræðingafélags Íslands og Sögufélags verður fimmtudaginn 27. janúar kl. 20 í húsnæði Sögufélags í Fischersundi.
Fjallað verður um bækur Guðna Th. Jóhannessonar, Margrétar Guðmundsdóttur, Sigrúnar Pálsdóttur og Þórs Whitehead.
Fundurinn er ókeypis og öllum opinn.
Því miður urðu mistök við upptöku á fyrirlestri Erlu Huldar Halldórsdóttur síðastliðinn þriðjudag og verður því ekkert af því að "Nútímakonan: birtingarmynd hins ókvenlega" rati hér til eyrna þeirra sem ekki komust að í Þjóðminjasafninu. Harmar stjórn félagsins þessi mistök.
Erlingur Björnsson heldur fyrirlestur sinn "Um kvennfólk og brennivín" næstkomandi þriðjudag, 25. janúar í fyrirlestraröðinni Hvað er kynjasaga?
Fjallað verður um áfengisnotkun kvenna fyrrum og hvernig þær notuðu áfengi málstað sínum til framdráttar, hvort heldur sem var með áfengi eða móti og hvernig þær nýttu sér áfengi til að móta ímynd hinnar siðferðilega sterku konu á seinni hluta 19. aldar. Einnig verður rætt um hæga breytingu á ímyndinni á liðinni öld, feluleik kvenna með áfengi og fleira því tengt.
Fyrirlesturinn fer fram í Þjóðminjasafni Íslands og hefst kl. 12:05. Aðgangur er ókeypis og öllum opinn.
Erlingur Björnsson hélt erindi sitt "Um kvenfólk og brennivín" í gær, þriðjudaginn 25. janúar, í fyrirlestraröðinni Hvað er kynjasaga? Fundurinn var vel sóttur en fleiri geta nú hlustað því upptöku af erindinu má hlýða á hér.
Davíð Ólafsson heldur fyrirlestur sinn "Konur, handritamenning og bókmenntasaga hversdagsins" næstkomandi þriðjudag, 8. febrúar. Erindið er hluti af hádegisfyrirlestraröðinni Hvað er kynjasaga?
Handritað efni frá síðari öldum - eftir tilkomu prentverks - hefur notið vaxandi athygli fræðimanna víða um lönd undanfarin ár og áratugi. Fjölmargar rannsóknir hafa leitt í ljós að handrituð miðlun hafi gegnt mikilvægu hlutverki í bókmenningu og miðlun á árnýöld og nýöld samhliða hinu prentaða orði. Jafnframt hefur verið bent á að þessir ólíku miðlar texta hafi verið nýttir við miðlun ólíkra textagreina og meðal ólíkra þjóðfélagshópa. Eitt af því sem þessar rannsóknir hafa beinst að er hversu miðlunarleið handrita hafi verið nýtt af konum sem jafnan voru lítt sýnilegar í heimi hins prentaða orðs. Í fyrirlestri sínum fjallar Davíð Ólafsson um aðkomu kvenna að handritamenningu síðari á Íslandi og því sem hann kallar bókmenntasögu hversdagsins.
Fyrirlesturinn fer fram í Þjóðminjasafni Íslands og hefst kl. 12:05. Aðgangur er ókeypis og öllum opinn.
Síðastliðinn þriðjudag, 8. febrúar, hélt Davíð Ólafsson erindi sitt "konur, handritamenning og bókmenntasaga hversdagsins" í hádegisfyrirlestraröðinni Hvað er kynjasaga? Fyrirlesturinn var vel sóttur en nú geta fleiri heyrt í Davíð því erindið er nú aðgengilegt hér á netinu.
Næstkomandi þriðjudag, 22. febrúar 2010, heldur rósa Magnúsdóttir fyrirlestur sinn "Þóra og Kristinn: ævisaga - hjónasaga - kynslóðasaga - kynjasaga?" í hádegisfyrirlestraröðinni Hvað er kynjasaga?
Ævisaga Þóru og Kristins er ekki bara saga konu og karls heldur saga samheldra hjóna og sambands þeirra við sjálfstæðisbaráttu Íslendinga, kvennabaráttuna, kommúnismann, Sovétríkin og alþjóðahyggjuna. Hjónin Þóra og Kristinn deildu ekki bara borði og sæng, heldur líka skoðunum og vinahópi. Saga þeirra endurspeglar íslenska menningarsögu á tuttugustu öld og nú – þökk sé ötulum dagbókarskrifum Þóru – er mögulegt að skoða til jafns hlutverk kvenna og karla í þessari áhugaverðu sögu. Í fyrirlestrinum verður ævi hjónanna rædd út frá mögulegum aðferðafræðilegum nálgunum á efnið.
Fyrirlesturinn fer fram í sal Þjóðminjasafns, hefst kl. 12.05 og er bæði opinn öllum og ókeypis.
Í gær, 22. febrúar, hélt Rósa Magnúsdóttir erindi sitt "Þóra og Kristinn: ævisaga - hjónasaga - kynslóðasaga - kynjasaga?" í hádegisfyrirlestraröðinni Hvað er kynjasaga? Fyrirlesturinn var afar vel sóttur en nú geta fleiri heyrt í Rósu því erindið er nú aðgengilegt hér á netinu.
Næstkomandi þriðjudag, 8. mars, mun Páll Björnsson flytja erindi sitt "Fjallkarl Íslands: Jón Sigurðsson forseti" í hádegisfyrirlestraröðinni Hvað er kynjasaga?
Með þjóðernisvakningu 19. aldar varð fjallkonan að mikilvægu tákni fyrir íslenska þjóðfrelsishreyfingu. Hér á landi eins og annars staðar skiptu karllæg tákn hins vegar töluvert meira máli en þau kvenlegu, m.a. vegna þess að flestar þjóðhetjur voru karlkyns. Sem slíkar báru þær frelsi og framfarir í skauti sér á meðan fjallkonurnar, hérlendis sem erlendis, urðu að merkisberum óbreytanleikans, að ímynd fortíðarinnar, að mæðrum sem gátu af sér hetjurnar og nærðu þær. Í fyrirlestrinum verður fjallað um hvernig hugmyndir um karlmennsku hafa endurspeglast í hagnýtingu manna á Jóni Sigurðssyni forseta (1811–1879), hvernig reynt hefur verið að gera hann að táknrænum föður íslenska þjóðríkisins. Spurt verður hvort sú tákngerving hafi jafnvel gert hann að eins konar andhverfu fjallkonunnar, að fjallkarli Íslands.
Frá því seint á 19. öld hefur viðleitnin til að minnast Jóns Sigurðssonar tekið á sig margvíslegar myndir. Hann hefur orðið að þjóðlegri táknmynd sem t.a.m. hefur birst í bókum, minningarritum, tímarits- og blaðagreinum, kveðskap, hátíðarhöldum, minnismerkjum, minjagripum, myndum, málverkum, sögusýningum og uppbyggingu sögustaða. Karlar hafa staðið framarlega í þessari uppbyggingu á ímynd Jóns forseta enda hafa konur ekki farið að hasla sér völl á hinum opinbera vettvangi að verulegu marki fyrr en á síðustu áratugum. Þeir hafa ítrekað reynt að gera Jón að samherja sínum í pólitískum hitamálum og tjáð ást sína á honum í máli og myndum, sett hann á stall þar sem hann virðist standa enn. Í þessari ímyndarsköpun endurspeglast ævagömul tvíhyggja þar sem karlar eru tengdir við skynsemi og framtak en konur við tilfinningar og hið óbreytanlega. Í fyrirlestrinum verður fjallað um þessa minningarvæðingu með því að taka dæmi um ólíka minningarhætti.
Í gær, 8. mars, hélt Páll Björnsson erindi sitt "Fjallkarl Íslands: Jón Sigurðsson forseti" í hádegisfyrirlestraröðinni Hvað er kynjasaga? Fyrirlesturinn var afar vel sóttur en nú geta fleiri heyrt í Páli því erindið er nú aðgengilegt hér á netinu. Kynningu erindis vantar fram á upptökuna en vonandi kemur það ekki að sök.
Svanur Pétursson mun halda fyrirlestur sinn"Hver er munurinn á kynjasögu og kynferðissögu?" í sal Þjóðminjasafns Íslands 22. mars kl. 12.05. Erindið er hluti af fyrirlestraröðinni Hvað er kynjsaga?
Í fyrirlestrinum verður fjallað um hvernig hugmyndir um kyngervi geta verið mótaðar af því hvað telst vera siðferðislega „rétt“ í kynferðismálum á hverjum tíma fyrir sig. Til dæmis um það verður litið á umræðuna um kynfræðslu í Vestur-Þýskalandi á sjötta áratug síðustu aldar, þar sem talið var að mikilvægasti hluti kynfræðslu væri að kenna börnum og unglingum hvernig þau gætu best uppfyllt framtíðarhlutverk sín sem karlmenn/feður eða konur/mæður.
Í fyrirlestri mun Svanur meðal annars líta til tveggja áhrifamikilla greina frá níunda áratug síðustu aldar eftir sagnfræðinginn Joan Scott, „Gender as a Useful Category of Historical Analysis“ og mannfræðinginn Gayle Rubin, „Thinking Sex: Towards a Radical Theory of the Politics of Sexuality.“ Joan Scott hvatti sagnfræðinga til að leggja gagnrýnið og sögulegt mat á kyngervi, hvað teljist vera karlmannlegt og hvað kvenlegt. Gayle Rubin, hélt því hins vegar fram að femínismi, sem var að miklu leyti grunnurinn að verkefni Scott, gæti ekki útskýrt kynferðislega undirokun ákveðinna kynferðishópa, líkt og samkynhneigðra, kynskiptinga, og svo framvegis.
Aðgangur er ókeypis og öllum opin meðan húsrúm leyfir.
Þriðjudaginn 29. mars næstkomandi heldur Sagnfræðingafélag Íslands aðalfund sinn í Þjóðskjalasafni Íslands kl. 19:00.
Dagskrá:
1. Ársskýrsla stjórnar kynnt og lögð fram til samþykktar.
2. Endurskoðaðir ársreikningar félagsins kynntir og lagðir fram til samþykktar.
3. Ákvörðun árgjalds fyrir næsta starfsár.
4. Lagabreytingar.
5. Kjör stjórnar. Kjör tveggja endurskoðenda reikninga og tveggja fulltrúa í Landsnefnd íslenskra sagnfræðinga til eins árs.
6. Önnur mál.
Boðið verður upp á léttar veitingar eftir að aðalfundastörfum lýkur.
kl. 20.00 mun síðan Lára Magnúsardóttir sagnfræðingur flytja fyrirlestur sinn: „Sifjafræði rannsóknarskýrslu og afsökunarbeiðni. Genin úr bannfæringu.“
Í erindinu talar Lára um á hvaða hátt niðurstöður rannsókna hennar á miðaldasögu varpa ljósi á pólitíska umræðu samtímans. Hún beinir sjónum sínum að aðferðum til að leysa deilur og ljúka ágreiningsmálum, sérstaklega að hugtakakerfi skriftasakramentisins og bannfæringar sem er grunnurinn að vestrænum refsirétti. Saga hugtakanna sýnir nýja hlið á opinberri afsökunarbeiðni, rannsóknarskýrslum, hugtakinu „græðgi“ og ef til vill fleiri atriðum, svo sem framvirkum rannsóknarheimildum og siðanefndum.
Félagsmenn eru hvattir til að mæta.
Í gær, 22. mars, hélt Svanur Pétursson erindi sitt "Hver er munurinn á kynjasögu og kynferðissögu?" hádegisfyrirlestraröðinni Hvað er kynjasaga? Þeir sem misstu af erindi Svans geta hlustað á það hér.
Síðastliðinn þriðjudag, 29. mars, var aðalfundur félagsins haldinn í sal Þjóðskjalasafns Íslands. Að loknum venjulegum aðalfundarstörfum hélt Lára Magnúsardóttir fyrirlestur sem nefnist "Sifjafræði rannsóknarskýrslu og afsökunarbeiðni. Genin úr bannfæringu." Vel var mætt á erindið en nú má hlusta á fyrirlesturinn hér.
Sigríður Matthíasdóttir, Þorgerður Einarsdóttir og Guðný Gústafsdóttir munu halda fyrirlestur sinn "Frá mæðrahyggju til frjálshyggju. Hugmyndir um opinbera þátttöku kvenna 1900-2010" í sal Þjóðminjasafns Íslands næstkomandi þriðjudag, 5. apríl kl. 12:05. Erindið er hluti af fyrirlestraröðinni Hvað er kynjasaga?
Í fyrirlestrinum verður leitast við að greina samspilið milli kvenfrelsisbaráttu og birtingamynda kvenleikans í íslensku þjóðfélagi á tveimur ólíkum söguskeiðum, við upphaf 20. aldar og upphaf 21. aldar. Bæði tímaskeiðin eru mikil umbreytingaskeið í sögu kvenfrelsis, og bæði hafa kallað á sterk viðbrögð og andsvar samfélagsins, jafnvel bakslag.
Í fyrirlestrinum verður umræðan um þátttöku kvenna í opinberum nefndum, ráðum og stjórnum skoðuð og spurt að hvaða leyti sé að finna hliðstæður milli orðræðna í byrjun 20. aldar og í okkar samtíma. Því verður haldið fram að umræðan í byrjun 20. aldar hafi kallað fram mæðrahyggju sem takmarkaði aðgang kvenna að opinberu lífi. Á síðustu áratugum hafi umræðan hins vegar einkennst af frjálshyggjuhugmyndum um meint kynhlutleysi sem engu að síður smættar konur niður í kyn sitt. Tilgáta okkar er sú að þetta séu í báðum tilvikum andsvör við kvenréttindabaráttunni og auknum landvinningum kvenna á opinberu sviði samfélagsins.
Aðgangur er ókeypis og öllum opin meðan húsrúm leyfir.
Síðastliðinn þriðjudag, 5. apríl, héldu Sigríður Matthíasdóttir, Þorgerður Einarsdóttir og Guðný Gústafsdóttir erindi sitt "Frá mæðrahyggju til frjálshyggju. Hugmyndir um opinbera þátttöku kvenna 1900-2010" í hádegisfyrirlestraröðinni Hvað er kynjasaga? Þeir sem misstu af erindi Sigríðar, Þorgerðar og Guðnýjar geta hlustað á það hér.
Sagnfræðingafélag Íslands hélt aðalfund í sal Þjóðskjalasafns Íslands þriðjudaginn 29. mars síðastliðinn. Á fundinum las formaður Skýrsla stjórnar Sagnfræðingafélags Íslands fyrir árið 2010 og gjaldkeri kynntiÁrsreikningur Sagnfræðingafélagsins 2010. Þeir sem vilja fræðast frekar um fundinn er bent á fundargerð_sagnfræðingafélagið_29032011.
Eins og áður hefur komið fram flutti Lára Magnúsardóttir erindi að loknu venjulegum aðalfundarstörfum og má nálgast upptöku af því á netinu.
Hafdís Erla Hafsteinsdóttir heldur fyrirlestur sinn "Forystulið þjóðarinnar? Kvennaíþróttir, karlmennska og þjóðerni" næstkomandi þriðjudag, 19. apríl, kl. 12.05. Erindið er lokaerindi fyrirlestraraðarinnar Hvað er kynjasaga?
Fyrirlesturinn fjallar um samspil íþrótta, þjóðernis og kvenna á fyrstu áratugum tuttugustu aldar. Íslenska íþróttahreyfingin varð til á tímum sjálfstæðisbaráttunnar þegar íslensk þjóðernisorðræða myndaðist. Sú sjálfsmynd sem íþróttahreyfingin dró upp af sér leitaði mikið í orðræðu sjálfstæðisbaráttunnar. Litið var á íþróttir sem þátt í að endurreisa íslenska menningu, sem átti að hafa legið í láginni frá þjóðveldisöld. Þetta gaf íþróttum aukið vægi og var notað til að styrkja hugmyndina um þjóð meðal almennings.
Hlutur íþróttakvenna í þessari sjálfsmyndarsköpun var rýr og þær voru ekki hluti af þeirri ímynd sem dregin var upp af íþróttamanninum sem tákngerving þjóðarinnar. Sú ímynd var nær alfarið sniðin af körlum og gerði sjaldnast ráð fyrir konum. Í fyrirlestrinum verður þjóðernisleg sjálfmyndarsköpun íslensku íþróttahreyfingarinnar rakin á fyrstu áratugnum tuttugustu aldar og staða kvennaíþrótta innan þess ramma skoðuð.
Fyrirlesturinn verður í sal Þjóðminjasafns Íslands og er ókeypis og öllum opin meðan húsrúm leyfir.
Fyrr í dag, 19. apríl, hélt Hafdís Erla Hafsteinsdóttir síðasta erindið í hádegisfyrirlestraröðinni Hvað er kynjasaga? Fyrirlestur Hafdís heitir "Forystulið þjóðarinnar? Kvennaíþróttir, karlmennska og þjóðerni" og geta þeir sem misstu af erindi hennar hlustað á það hér.
Líkt og á síðasta ári býður Sagnfræðingafélagið nú félagsmönnum að kjósa um yfirskrift hádegisfyrirlestra næsta vetrar. Vinsamlegast merkið við þann/þá möguleika sem nefndir eru hér að neðan eða setjið inn nýja möguleika.
Gert er ráð fyrir að kosning standi yfir í eina viku og eru því allir áhugasamir beðnir um að koma sinni skoðun á framfæri hið fyrsta í þessari leiðbeinandi kosningu.
Create your free online surveys with SurveyMonkey, the world's leading questionnaire tool.
Stjórn félagsins hefur ákveðið að yfirskriftir fyrir næsta vetur. Fyrir jól verður efnið Hvað er (mis)notkun sögunnar? en eftir hátíðarnar verður spurt Hvað eru minningar?
Þeir sem hafa áhuga á að flytja erindi undir þessum yfirskriftum eru beðnir um að senda formanni félagsins, Vali Frey Steinarssyni, póst þar sem fram kemur titill erindis og umfjöllunarefni.
Laugardaginn 1. október nk. mun Sagnfræðingafélag Íslands fagna 40 ára afmæli sínu. Af því tilefni mun félagið standa fyrir málþingi í Öskju náttúrufræðihúsi Háskóla Íslands, nánar tiltekið í stofu 132, undir yfirskriftinni: Hvað er (mis)notkun sögunnar?
Fyrirlesarar verða:
Íris Ellenberger
Guðni Th. Jóhannesson
Lára Magnúsardóttir
Guðmundur Hálfdanarson
Dagskráin hefst kl. 13.00 og lýkur kl. 16.30.
Aðgangur er ókeypis og öllum heimilaður meðan húsrými leyfir
Síðan vill stjórn félagsins bjóða öllum félagsmönnum til afmælisfagnaðar og að þiggja léttar veitingar milli kl. 17.00 og kl. 19.00 í húsakynnum Reykjavíkur-Akademíunnar, JL-húsinu, Hringbraut 121.
Fjórða íslenska söguþingið verður haldið dagana 7.–10. júní 2012. Að þinginu standa Sagnfræðingafélag Íslands, Sagnfræðistofnun, Sögufélagið, Reykjavíkurakademían og Félag sögukennara. Undirbúningsnefnd, sem er skipuð fulltrúum þessarra félaga, hóf störf í ágúst og hefur ráðið Kristbjörn Helga Björnsson sagnfræðing sem framkvæmdastjóra þingsins.
Þingið verður skipulagt í styttri og lengri málstofum (1½ eða 3 klst.) og auglýsir undirbúningsnefndin hér með eftir hugmyndum um efni fyrir málstofur eða fyrirlestra. Á þessu þingi verður sú nýjung að nú geta fræðimenn kynnt rannsóknir sínar á veggspjöldum (posters) á þingstað.
Hugmyndir um efni málstofa og/eða fyrirlestra skulu sendar til framkvæmdastjóra þingsins Kristbjörns Helga Björnssonar á netfangið khb@storsaga.is eigi síðar en 15. október nk.
Síðastliðinn laugardag, 1. október, hélt félagið upp á 40 ára afmæli sitt með málþingi og almennum afmælisfögnuði. Málþingið var upphaf fyrirlestrarraðarinnar Hvað er (mis)notkun sögunnar? sem mun svo halda áfram í nóvember. Fyrirlesarar voru þau Íris Ellenberger, Guðni Th. Jóhannesson, Lára Magnúsardóttir og Guðmundur Hálfdanarson. Nú má nálgast erindi fjórmenninganna hér á netinu. Hvert erindi er um 20 mínútur.
Íris Ellenberger: Markaðsvædd misnotkun sögunnar
Guðni Th. Jóhannesson: Notkun og misnotkun sögunnar
Lára Magnúsardóttir: Að nota og nota ekki söguna
Guðmundur Hálfdanarson: Með frelsis blóð í æðum, um frjálslega túlkun á Íslandssögunni
Hannes Hólmsteinn Gissurarson hefur hádegishluta fyrirlestraraðarinnar Hvað er (mis)notkun sögunnar? næstkomandi þriðjudag, 8. nóvember kl. 12.05 í Þjóðminjasafni Íslands, með erindinu "Söguskoðanir og söguskoðanir".
Menn geta haft ólíkar söguskoðanir, en þeir mega ekki gera sig seka um sögufalsanir. Heiðarlegur ágreiningur getur verið um, hvernig skilja beri ýmsa viðburði sögunnar. Enn er til dæmis deilt um eðli frönsku stjórnarbyltingarinnar og orsakir heimsstyrjaldarinnar fyrri. Um sumt annað er hins vegar ekki deilt, til dæmis að helförin átti sér stað, nasistar reyndu að útrýma gyðingum. Ef því er afneitað, þá er það ekki talin söguskoðun, heldur sögufölsun, og liggur sums staðar jafnvel refsing að lögum við henni.
Í fyrirlestrinum verður rætt um, hvernig gera megi skynsamlegan greinarmun á söguskoðun og sögufölsun, og tekin dæmi úr sögu kommúnistahreyfingarinnar, jafnt hinnar alþjóðlegu og hinnar íslensku. Sérstaklega verður hugað að tveimur bókum og deilum um þær, Kæru félagar eftir Jón Ólafsson frá 1999 og Maó: Sagan sem aldrei var sögð eftir Jung Chang og John Halliday frá 2007.
Í gær hélt Hannes Hólmsteinn Gissurarson erindi í hádegisfyrirlestraröðinni Hvað er (mis)notkun sögunnar? Því miður náðist erindið ekki á upptöku en þess í stað er nú hægt að nálgast glærur Hannesar með því að smella hér.
Næstkomandi þriðjudag, 22. nóvember, mun Gunnar Karlsson halda fyrirlesturinn "Hlutleysi í sagnfræði" í hádegisfyrirlestraröðinni Hvað er (mis)notkun sögunnar?
Í erindinu verður leitast við að lýsa sanngjarnri og réttmætri kröfu um hlutleysi eða óhlutdrægni í sagnfræði. Höfundur setur fram eins konar reglu um hlutleysi sem kemur ekki í veg fyrir að sagnfræðingar geti borið lof eða last á söguefni sín án þess að gerast með því sekir um misnotkun sögunnar. Þá verður rætt hvers vegna sagnfræðingar eiga að leitast við að fylgja slíkri hlutleysisstefnu. Hvers vegna telst það misnotkun að brjóta hlutleysisreglu í sagnfræði, fremur en til dæmis í skáldskap?
Líkt og ávallt er aðgangur öllum opinn og ókeypis. Fyrirlesturinn hefst kl. 12:05 og er í sal Þjóðminjasafns Íslands.
ReykjavíkurAkademían og Sagnfræðingafélagið efna til umræðufundar í ReykjavíkurAkademíunni, Hringbraut 121, 23. nóvember 2011 kl. 20.00-22.00 undir yfirskriftinni: Íslensk vinstri róttækni: Hugsjónabarátta eða landráð?
Frummælendur:
Skafti Ingimarsson: Íslenskir kommúnistar og söguskoðun kalda stríðsins
Guðn Th. Jóhannesson: Samhengi
Jón Ólafsson: Sovétsaga Íslands: Heimildir um íslenska vinstrimenn í Moskvu
Ragnheiður Kristjánsdóttir: Má biðja um annað sjónarhorn.
ReykjavíkurAkademían og Sagnfræðingafélagið efna til umræðufundar í ReykjavíkurAkademíunni, Hringbraut 121, 23. nóvember 2011 kl. 20.00-22.00 undir yfirskriftinni: Íslensk vinstri róttækni: Hugsjónabarátta eða landráð?
Kannski má segja um Kommúnistaflokk Íslands að aldrei hafi verið skrifað eins mikið um eins lítinn flokk.
Á grunni hans varð til öflugri hreyfing, Sameiningarflokkur alþýðu - Sósíalistaflokkurinn, sem síðar breyttist í Alþýðubandalagið.
Enginn velkist í vafa um að á stefnuskrá íslenskra kommúnista var bylting með góðu eða illu.
En er þá þar með sagt að flestir eða allir liðsmenn Kommúnistaflokksins og arftaka þeirrar hreyfingar hafi verið gallharðir byltingarmenn sem var fjarstýrt frá Moskvu?
Og er hægt að halda því fram að veruleg hætta hafi verið á því að þeir létu til skarar skríða?
Hvað með þjóðernishyggju, verkalýðsbaráttu, baráttu fyrir réttindum og almenna kjarabaráttu?
Hvað með samstarf við aðra flokka og málamiðlanir?
Hvers eðlis var samband þeirra við Moskvu?
Hvaða heimildir höfum við og hvernig ber að túlka þær?
Um þetta og fleira verður fjallað á fundinum.
Frummælendur:
Skafti Ingimarsson: Íslenskir kommúnistar og söguskoðun kalda stríðsins
Guðn Th. Jóhannesson: Samhengi
Jón Ólafsson: Sovétsaga Íslands: Heimildir um íslenska vinstrimenn í Moskvu
Ragnheiður Kristjánsdóttir: Má biðja um annað sjónarhorn.
Síðastliðinn þriðjudag, 22.11, flutti Gunnar Karlsson erindi sitt "Hlutleysi í sagnfræði" í hádegisfyrirlestrarröðinni Hvað er (mis)notkun sögunnar? Fundurinn var vel sóttur og má nálgast upptöku af flutningnum hér.